Plik danych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Plik)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Historyczne już pliki kart dziurkowanych, we wspólnej kartotece

Plik danych, plik komputerowy, zwykle krótko plik – uporządkowany zbiór danych o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla użytkownika systemu operacyjnego całość. Nazwa pliku nie jest jego częścią, lecz jest przechowywana w systemie plików.

Typy plikówedytuj

Pliki dzieli się na kilka typów:

  • katalogi (ang. directory) (stosuje się też nazwy „foldery” lub „teczki”) – pliki zawierające spis odwołań do innych plików (w tym także do katalogów)
  • dowiązania symboliczne (ang. symbolic link) – odwołanie do innego pliku; większość operacji na tego typu plikach będzie w rzeczywistości wywoływane na plikach, na które one wskazują
  • kolejki FIFO (ang. first in, first out, w skrócie FIFO), gniazda (ang. sockets), strumienie danych oraz inne – realizujące bardziej złożone zadania; nie występują w każdym systemie
  • pliki wykonywalne (ang. executable files), skrypty (ang. scripts), pliki wsadowe (ang. batch files) – zawierające program do wykonania lub polecenia dla interpretera (często powłoki).

Ponadto system DOS rozróżnia pliki:

  • tekstowe – dane zapisane w formie kodów ASCII łącznie z kodami sterującymi urządzeniami (np. drukarka, terminal, ekran) do których mają być wysłane
  • binarne – pozostałe pliki.

W systemach uniksowych pliki binarne i tekstowe są tożsame.

Atrybutyedytuj

Każdy plik może posiadać określone atrybuty.

DOS i Windowsedytuj

W systemie DOS istnieje 6 atrybutów pliku:

  • tylko do odczytu – chroni pliki przed zmianą, usunięciem czy przeniesieniem
  • ukryty – ukrywa pliki w widoku katalogu go zawierającym
  • systemowy – przydzielony dla plików wykorzystywanych przez system operacyjny i należących do tego systemu
  • archiwalny – atrybut pliku archiwalnego (określa, czy dany plik został zmodyfikowany od momentu jego ostatniej archiwizacji; zazwyczaj jest nadawany każdemu plikowi zaraz po jego utworzeniu lub zmodyfikowaniu)
  • katalog – oznacza, że plik jest katalogiem
  • volume – oznacza, że jest to tylko etykieta partycji (wolumenu)

Dodatkowo w systemach Windows obsługujących partycje NTFS używane są atrybuty:

  • szyfrowany – oznacza, że podczas zapisu zawartość pliku jest szyfrowana, a podczas odczytu deszyfrowana w sposób niewidoczny dla użytkownika. Zabezpiecza to przed nieautoryzowanym dostępem do danych w nim zawartych.
  • skompresowany – oznacza, że podczas zapisu zawartość pliku jest kompresowana i tak zapisywana na zewnętrznym nośniku pamięci, a podczas odczytu dekompresowana w sposób niewidoczny dla użytkownika. Taki plik potrzebuje mniej miejsca do zapisania jego zawartości.
  • offline – oznacza, że zawartość pliku może nie być dostępna w systemie plików i znajdować się w innym miejscu (na przykład na taśmie)
  • tymczasowy – oznacza, że w miarę możliwości, system operacyjny powinien przechowywać plik w pamięci zamiast na dysku, dzięki czemu dostęp do pliku będzie znacznie szybszy.

Ponadto znaczenie atrybutów może być modyfikowane flagami (na przykład FILE_FLAG_DELETE_ON_CLOSE oznacza, że plik tymczasowy po zamknięciu nie jest zapisywany, tylko od razu usuwany). Niezależnie od tak zdefiniowanych atrybutów, w systemie plików NTFS istnieją listy uprawnień (Access Control List), dzięki którym dla każdego pliku można zdefiniować indywidualnie uprawnienia dotyczące każdego użytkownika i grupy w systemie.

Unixedytuj

W systemach unix-owych te atrybuty są następujące:

 Osobny artykuł: chmod.
  • prawo odczytu przez właściciela
  • prawo odczytu przez grupę
  • prawo odczytu przez wszystkich
  • prawo zapisu przez właściciela
  • prawo zapisu przez grupę
  • prawo zapisu przez wszystkich
  • prawo wykonania przez właściciela
  • prawo wykonania przez grupę
  • prawo wykonania przez wszystkich[1]
  • sticky bit
  • SGID
  • SUID

Zobacz teżedytuj

Przypisy